Chesterton o ... cieniach o zmierzchu

by G. K. Chesterton
Fragment eseju "The world is dying" który ukazał się w "GK's Weekly" 21.07.1928.

Tłumaczenie: Jaga Rydzewska


Każda reklama (...) zawsze głosi, że show ma się dopiero rozpocząć. W rzeczywistości show naszych czasów powoli dobiega końca. Nasze czasy stanowią koniec pewnej epoki,ale jeszcze nie początek następnej. (...)

Przez długie stulecia wciąż z takim samym zainteresowaniem ludzie opowiadali o siedmiu cudach świata. Nigdy nie przestali się dziwić Kolosowi Rodyjskiemu albo wiszącym ogrodom Babilonu. (...) My zaś traktujemy z kompletną obojętnością nawet te cuda nauki i techniki, które pojawiły się dopiero za naszego życia. (...) Są tacy, co obdarzają to narastające zobojętnienie dość osobliwą nazwą - nazywają je mianowicie Postępem. Oni naprawdę chyba myślą, że święci i poeci dawnych czasów spoglądaliby na nas z zazdrosnym podziwem, bo tak szybko umiemy się znudzić.

Inną oznaką kresu epoki jest nielogiczność, która niczym zasiew śmierci tkwi u podstaw naszego sposobu myślenia. Myśl współczesnego świata podąża wieloma krótkimi ścieżkami; lecz gdyby te ścieżki przedłużyć i konsekwentnie pójść nimi dalej, zaczęłyby się przecinać i wchodzić sobie w drogę, tworząc bezsensowną gmatwaninę.

Na przykład, ekspansja miast to tylko ucieczka z miast; ucieczka z miast to jednocześnie ich ekspansja. Ludzie niszczą wieś nawet wtedy, gdy starają się na niej schronić. (...) Albo też stale słyszymy, że świat powinien należeć do młodych, ale nikt nawet nie udaje, że to z powodu ich młodości i świeżości. Po raz pierwszy w dziejach mamy problem z młodzieżą nie dlatego, że młodzi są młodzi, ale że są duchowo starzy. (...) Rzecz nie w tym, że chłopcy i dziewczęta za długo są dziećmi, ale że za szybko dojrzewają. (...)

Sporo jest oznak wskazujących, że współczesna cywilizacja nie tyle przyspiesza, ile raczej nabiera pędu, coraz szybciej staczając się w dół. Wielu młodych ludzi jest szczerze przekonanych, że ich sposób myślenia będzie typowy dla przyszłości. Właśnie dlatego są w takiej depresji. (...) Wszystko, co nazywamy nowoczesnym, jest już przestarzałe (...), a Nowe jest tak nowe, że jeszcze niedostrzegalne.


Tekst przedrukowany z "Naszego Dziennika" za wiedzą i zgodą redakcji.

"Nasz Dziennik", piątek, 23 kwietnia 2004 r.


Strona główna | Chesterton o...